Định nghĩa

1. Động từ:
   • Mở rộng phạm vi ảnh hưởng, quyền lực hoặc lãnh thổ một cách mạnh mẽ, thường mang nghĩa tiêu cực về sự xâm lấn, áp đặt: Hành động phát triển và lan tỏa ra ngoài biên giới hoặc phạm vi ban đầu, thường với mục đích thống trị, kiểm soát.
   • Phát triển, lan rộng ra (một cách quá mức hoặc không kiểm soát): Dùng để chỉ sự mở rộng về quy mô, phạm vi của một hiện tượng, tổ chức hoặc tệ nạn.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Các cường quốc thực dân từng tìm cách bành trướng ảnh hưởng sang châu Á và châu Phi.
  • Tệ nạn tham nhũng có nguy cơ bành trướng nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời.
  • Họ không ngừng bành trướng thế lực trong ngành công nghiệp giải trí.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bành trướng lãnh thổ": mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực hoặc các hình thức xâm lấn khác.
  • Âm mưu bành trướng lãnh thổ của nước láng giềng đã bị cộng đồng quốc tế lên án.
• "bành trướng ảnh hưởng": mở rộng phạm vi tác động, uy tín hoặc quyền kiểm soát.
  • Công ty này đang tìm cách bành trướng ảnh hưởng ra thị trường quốc tế.

Biến thể và từ liên quan

• Sự bành trướng (danh từ): quá trình hoặc hành động bành trướng.
  • Sự bành trướng của chủ nghĩa thực dân để lại nhiều hậu quả nặng nề.
• Chủ nghĩa bành trướng (danh từ): học thuyết hoặc chính sách ủng hộ việc mở rộng lãnh thổ, quyền lực một cách tích cực, thường bằng vũ lực.
  • Chủ nghĩa bành trướng là một tư tưởng nguy hiểm, đi ngược lại xu thế hòa bình.
• Kẻ bành trướng (danh từ): chỉ cá nhân, tổ chức hoặc quốc gia theo đuổi chính sách bành trướng.

Từ đồng nghĩa

• Mở rộng: (nghĩa trung lập hơn) làm cho trở nên rộng hơn về quy mô, phạm vi.
• Xâm lấn: (nghĩa tiêu cực mạnh hơn) dùng vũ lực hoặc thủ đoạn để chiếm đất đai, lãnh thổ của người khác.
• Lan tràn: (thường dùng cho hiện tượng tiêu cực) lan rộng ra khắp nơi một cách khó kiểm soát.

Từ trái nghĩa

• Thu hẹp: làm cho trở nên nhỏ hơn, ít hơn về quy mô, phạm vi.
• Co cụm: thu mình lại, rút vào trong một phạm vi nhỏ.
• Tự trị: tự quản lý, không bị phụ thuộc hoặc kiểm soát từ bên ngoài.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• Bành trướng thế lực: mở rộng quyền lực và ảnh hưởng.
  • Nhóm tội phạm này âm mưu bành trướng thế lực sang các tỉnh lân cận.

1. đgt. (H. bành: nước chảy mạnh; trướng: nước dâng lên) Lan rộng ra; Xâm lấn các đất đai ở gần: Chính sách bành trướng đã lỗi thời.